پرسش از ایران و ایرانی        در طول تاریخ چند هزار سال گذشته، «ایران به مثابه ابژه شناخت»  همواره در کانون توجه محققان ایرانی و غیر ایرانی بوده است. این توجه به ویژه در دهه های اخیر بسیار بیشتر نیز شده است.  ایرانی کیست، چگونه زندگی می کند و چه می خواهد؟ اینها پرسش هایی هستند که نه تنها مردم ایران را بلکه بسیاری از مردم دنیایی که ما را نظاره می کنند، به خود مشغول داشته است.  ايرانی کيست؟ اين پرسش نه تنها برای ايرانيان بلکه برای بسياری از مردم جهان از جمله مردم شناسان غربی، پرسشی مهيج، مهم و در عين حال بسيار دشوار بوده است. سنت مطالعات ایرانی در غرب با هرودت آغاز می شود.  هرودوت[1] (84--432 BC)   پدر علم تاريخ و مولف «تاریخ هرودوت»[2] در کتابش به شرح «جنگ های ايرانيان و يونانيان» و توصيف و تحليل شخصيت و زندگی ايرانی می پردازد.[3] او به ستایش ایرانیان می پردازد و آنها را به نیکی یاد می کند[4] و نگرش منفی يونانيان از مردم ايران را نقد کرده و می نويسد: «پشينيان مردم ايران زمين با چشم بيگانه ديده اند و آنها را کمترين شمرده اند. آنها شيوه زندگی ايرانيان را درک نکرده اند و اغلب خصمانه به آنها نگريسته اند.    ادامه مطلب »

این متن را امروز جمعه 16 فروردین رادیو در وب سایت خود منتشر کرده است. در آنجا صدا را هم می توان گوش داد. البته این گفت و گو تلفنی انجام شد. آقای مجتبی پور محسن از رشت و بنده هم در لندن بودم. طبیعتا تماس تلفنی محدودیت هایی دارد و نمی توانستم به نحو مبسوط درباره همه چیز صحبت کنم یا تمام صحبت هایم را با شواهد و دلایل کافی شرح دهم. ولی این گفت و گو باعث شد بیشتر درباره موضوع آینده فرهنگ ایران بیاندیشم. البته این روزها درگیر نگارش مقالات دیگر بودم و فرصت زیادی نداشتم چیزهایی که اندیشیدم را مکتوب کنم جز  یک یادداشت کوتاه که در وب سایتم گذاشتم. در اینجا متن مصاحبه رادیو زمانه است که کپی آن را می خوانید.

 ادامه مطلب »

دانشجویان تازه وارد دانشکده مان در اسفند ماه سال 1386 مراسم معارف برگزار کرده بودند. از نگارنده دعوت شد برای آنها صحبت کنم. پرسیدم درباره چه؟ گفتند، چرا باید علوم اجتماعی بیاموزیم؟ برای کسانی که ناگهان به درون دانشگاه و علوم اجتماعی پرتاب می شوند، قطعا یکی از پرسش های حیاتی، همین است. خانم حسین نژاد متن سخنرانی را برایم ارسال کردند. متن را ویرایش و بازنویسی کردم. با سپاس از ایشان.   

   ادامه مطلب »

«وقت کردی سری هم به خودت بزن!». یک اتومبیل نوشت.

می خواهم به مناسبت سال نو و پایان سال، سری به خودم بزنم و مروری بر تجربه های سال 86 نمایم. مدت هاست مجال نوشتن درباره خودم را نداشته ام. سرمایه اصلی هر کس تجربه های اوست. بخصوص من، که اغلب از راه توصیف و تحلیل تجربه های زیسته ام، مقالات و نوشته هایم را تولید می کنم.

 یکی از موانع سر زدن به خودم، نوشتن برای هدف های دانشگاهی است. نثر و سبک نگارش دانشگاهی، محقق را از خود تا حدود زیادی دور می سازد. نوشتن تحلیلی برای هدف های دانشگاهی، امر متفاوتی از نوشتن آزاد و خلاقه است.

   ادامه مطلب »

مقدمهاجازه دهید بحث را با طرح مسئله آغاز کنیم و سپس به تبیین و تشریح آن بپردازیم. مسلما ایده آل آن است که برای حل مسئله راه حل هایی نیز ارائه نماییم. اما من در این مورد اخیر راه حلی جز اینکه بگویم فهم مسئله خود می تواند به حل آن کمک نماید چیزی برای گفتن ندارم. مسئله زوال همسایگی است. هر یک از ما این احساس و تجربه را داریم که روابط همسایگی رو به زوال است و روابط همسایگی موجود نیز به نظر زاءد و مخل زندگی ما به نظر می رسد. در گذشته همسایگی چنان اهمیتی داشت که گفته می شد «همسایه خوب از خویشاوند بهتر است» و اینکه «همسایه از همسایه ارث می برد» یا اینکه «تا چهل خانه همسایه آدمی است». ادبیات، متون دینی و عرف و فر هنگ شفاهی مت انباشته از ستایش ها و سفارش های متعدد اخلاقی درباره روابط همسایگی است.  ادامه مطلب »