دانشجویان تازه وارد دانشکده مان در اسفند ماه سال 1386 مراسم معارف برگزار کرده بودند. از نگارنده دعوت شد برای آنها صحبت کنم. پرسیدم درباره چه؟ گفتند، چرا باید علوم اجتماعی بیاموزیم؟ برای کسانی که ناگهان به درون دانشگاه و علوم اجتماعی پرتاب می شوند، قطعا یکی از پرسش های حیاتی، همین است. خانم حسین نژاد متن سخنرانی را برایم ارسال کردند. متن را ویرایش و بازنویسی کردم. با سپاس از ایشان.   

علوم اجتماعی باعث افزایش بینش و بصیرت فردی، توسعه تخیل اجتماعی، رشد خلاقیت تحلیلی، افزایش سرمایه فرهنگی و توسعه تفکر انتقادی افراد می شود. در حال حاضر دانش آموختگان این رشته ها اگر نتوانند این امتیازات فردی از رشته تحصیلی شان را به  دست آورند، با توجه به محدودیت هایی که برای ایفای سایر نقش های این رشته وجود دارد، عملا زندگی تحصیلی شان بر باد فنا رفته و هیچ از دانشگاه، جز هدر دادن عمر جوانی نصیب شان نشده است.

و البته اگر چنان در زمینه این علوم توانمند شوند که بتوانند این علوم را در زمینه ابعاد خرد و فردی زندگی شان بکار گیرند، احتمال موفقیت آنها در بهره گیری از این علوم در سطح کلان اجتماعی هم بیشتر است.

در این متن تلاش می کنم این دیدگاه را تشریح نمایم. دانش آموختگان علوم اجتماعی بر اساس آنچه تاریخ این رشته در جوامع مختلف نشان می دهد،  تاکنون نقش های زیر را ایفا کرده اند:  

·  منشی: کارمند سازمان اداری یا تجاری دولتی یا خصوصی؛ 

·  معلم: دانشگاه یا مدرسه یا موسسات دیگر؛

·  محقق: و مهندس اجتماعی:اجرای تحقیق برای شناخت مسائل اجتماعی را یافتن راه حل های آنها؛

·  مشاور: مددکاری اجتماعی، مشاوره به سازمان ها؛

·   متفکر: نظریه پرداز و دانشنمند؛

·   مصلح: روشنفکر عرصه عمومی، روزنامه نگار و منتقد؛